Orta Doğu’da Diplomasi Atağı: Katar’dan İran’a Üst Düzey Ziyaret
Katar Başbakanı, ABD-İran geriliminin sürdüğü bir dönemde perşembe günü Tahran’a giderek diplomatik görüşmeleri yeniden başlatacak. Ziyaretin öncelikli gündemi, küresel petrol ticareti açısından belirleyici olan Hürmüz Boğazı’nın kullanımı ve gelir paylaşımı meselesi.
Boğaz Trafiğindeki Düşüş
Hürmüz Boğazı’ndan geçen günlük petrol miktarı, savaş öncesindeki yaklaşık 20 milyon varil seviyesinden pazartesi günü itibarıyla 5 milyon varile geriledi. Bu, son üç ayın en düşük verisi. Boğazdaki aksaklıkların süresi ve derinliği, küresel ham petrol fiyatları üzerinde doğrudan baskı oluşturuyor. Uluslararası Denizcilik Örgütü, 28 Şubat’tan bu yana bölgede 70 olay kaydettiğini ve 19 denizcinin hayatını kaybettiğini bildirdi.
Diplomatik Tablo
Katar, haziran ayında taraflar arasında kısa süreli ateşkesin sağlanmasında arabulucu rol üstlenmişti. Ancak ateşkesin ardından geçen dönemde kalıcı bir diplomatik çerçeve oluşturulamadı. İran Devrim Muhafızları çarşamba günü İran ile Umman’ın boğazın kullanımı konusunda prensipte anlaştığını duyurdu; üst düzey bir İranlı yetkili ise ayrıntıların henüz netleşmediğini belirtti. ABD ise askeri operasyonları durdurmakla birlikte İran’ın ticaret ortaklarını hedef alan yeni yaptırım paketlerine yöneliyor.
Enerji Piyasaları İçin Çıkarım
Boğaz üzerinden geçiş hacminin normal seviyenin dörtte birine inmesi, tanker sigortası primlerini ve spot ham petrol fiyatlarını yukarı yönlü etkiliyor. Katar ziyaretinden somut bir mutabakat çıkmaması halinde arz endişelerinin süreceği, çıkması halinde ise kısa vadede petrol fiyatlarında aşağı yönlü baskı oluşabileceği değerlendiriliyor. İran’ın füze ve insansız hava aracı kapasitesinin varlığını koruduğunun altı çiziliyor; bu durum bölgedeki risk priminin kalıcı bir unsur olmaya devam ettiğine işaret ediyor.
