Dört Yılın En Sert Çeyreklik Artışı
Bloomberg Tarım Spot Endeksi, Temmuz-Eylül 2026 döneminde yüzde 13 yükseldi ve Mart 2022’deki Rusya-Ukrayna savaşının fitilini ateşlediği dönemden bu yana en yüksek çeyreklik artışı kaydetti. Soya fasulyesinden kahveye 10 ürünü izleyen endeksi yukarı taşıyan başlıca etkenler Karadeniz’deki arz kesintileri, ABD ve Avrupa’daki zayıf hasat verileri ile güçlenen El Nino hava düzeni oldu.
Arz Cephesindeki Baskılar
Karadeniz’de şiddetlenen Rusya-Ukrayna çatışması, küresel tahıl ve yağlı tohum ihracatının önemli bir bölümünü taşıyan güzergahı sekteye uğrattı. Asya ve Afrika’daki ithalatçı ülkeler alternatif tedarikçi arayışına girerken Hindistan, son on yılın en zayıf muson sezonunu tamamladı. Şimdiye dek gözlemlenen en güçlü El Nino olaylarından biri olarak değerlendirilen bu hava düzeni, palm yağı ve kakao başta olmak üzere tropikal ürünler için hasat tahminlerini baskı altına almaya devam ediyor.
Çin-ABD Ticareti ve Enflasyon Riski
Tablo yalnızca arz tarafından şekillenmiyor. ABD-Çin liderler zirvesinin ardından Pekin’in buğday ve mısır üzerindeki gümrük vergilerini düşüreceğini açıklaması talep beklentilerini destekledi; ancak Çin’in ABD soya fasulyesine uyguladığı ek vergilerin korunması soya piyasasında temkinli bir görünüm yarattı. Ekonomistler, tarım fiyatlarındaki bu artışın merkez bankalarının enflasyon hedefleri üzerinde baskı oluşturabileceğine işaret ediyor. Çin talebinde sürdürülebilir bir toparlanma ya da Karadeniz’de kalıcı bir ateşkes sağlanmadığı sürece piyasanın yüksek volatilite ortamında kalmaya devam etmesi bekleniyor.
