Antalya’nın Alanya ilçesinde tropikal meyve üretimi son 10 yılda hızlı bir büyüme gösterdi. İlçede tropikal meyve yetiştiren üretici sayısı yüzde 159 artarken, üretim yapılan alan 37 bin 605 dekara ulaştı. Avokadodan mangoya, passifloradan ejder meyvesine kadar yaklaşık 40 farklı tropikal meyvenin yetiştirildiği Alanya’da yeni hedef ise Avrupa başta olmak üzere dış pazarlarda güçlü bir tedarik merkezi haline gelmek.
Türkiye’nin önemli tarım merkezlerinden Alanya, uzun yıllara dayanan sebze ve örtü altı üretimindeki tecrübesini son dönemde tropikal meyvelere taşıdı. İlçenin iklim koşulları ve üreticilerin alternatif ürünlere yönelmesiyle birlikte geçmişte sınırlı ölçekte yapılan tropikal meyve yetiştiriciliği, bugün önemli bir tarımsal faaliyet alanına dönüştü.
ÜRETİCİ SAYISI 859’DAN 2 BİN 227’YE ÇIKTI
Çiftçi Kayıt Sistemi verileri ve sahada yapılan çalışmalara göre, Alanya’da 2016 yılında 859 olan tropikal meyve üreticisi sayısı 2026 itibarıyla 2 bin 227’ye yükseldi.
Böylece üretici sayısındaki artış 10 yılda yüzde 159’u buldu.
Aynı dönemde üretim alanlarında da dikkat çekici bir genişleme yaşandı. 2016 yılında 19 bin 282 dekar olan tropikal meyve üretim alanı, yüzde 95 artarak 37 bin 605 dekara ulaştı.
AVOKADO ÜRETİMDE İLK SIRADA
Alanya tropikal meyve üretiminde en geniş alanı avokado oluşturuyor. İlçede 1776 üretici yaklaşık 24 bin dekar alanda avokado yetiştiriyor.
Muz üretimi ise 12 bin dekarlık alanda 454 üretici tarafından gerçekleştiriliyor.
Daha yeni ürünler arasında yer alan mango 403 dekar alanda 36 üretici tarafından yetiştirilirken, passiflora üretimi 204 dekarda 13 üreticiye ulaştı. Ejder meyvesi ise 9 üretici tarafından 75 dekarlık alanda üretiliyor.
Bazı çiftçilerin aynı anda birden fazla ürünü yetiştirmesi, ilçedeki tropikal ürün çeşitliliğini de artırıyor.
HOBİ OLARAK BAŞLADI, TİCARİ SEKTÖRE DÖNÜŞTÜ
Alanya Tropikal Meyve Üreticileri Birliği Başkanı Ali Hüddoğlu, yaklaşık 30 yıl önce daha çok hobi amacıyla başlayan tropikal meyve yetiştiriciliğinin özellikle son 10 yılda ticari boyut kazandığını belirtti.
Alanya’nın yeni ürünlere açık tarımsal yapısının büyümede etkili olduğunu ifade eden Hüddoğlu, resmi üretim alanlarının dışında ev ve site bahçelerinde de çok sayıda tropikal meyvenin yetiştirildiğine dikkat çekti.
Alanya Belediyesi ve peyzaj mimarlarıyla yürütülen çalışmaların da ürünlerin tanınırlığını artırdığını belirten Hüddoğlu, yeni site ve parkların peyzajında avokado, mango, papaya, passiflora ve ejder meyvesi gibi türlere daha fazla yer verilmeye başlandığını kaydetti.
Hüddoğlu, Alanya’da yetiştirilen yaklaşık 40 tropikal meyve çeşidinden 20’sinin Türkiye’nin ihtiyacını karşılayabilecek üretim seviyesine ulaştığını söyledi.
YABANCI ALICILARDAN SÖZLEŞMELİ ÜRETİM TALEBİ
Alanya tropikal meyve üretimindeki büyüme yalnızca iç pazarla sınırlı kalmıyor. Bölgedeki ürünlere yabancı alıcıların ilgisinin de arttığı belirtiliyor.
Özellikle Avrupa, Rusya ve Türkistan coğrafyasından alıcıların Alanya’daki üreticilerle temas kurduğunu aktaran Hüddoğlu, bazı firmaların doğrudan sözleşmeli üretim teklifinde bulunduğunu ifade etti.
Alanya’nın dış pazarlardaki en önemli avantajlarından biri ise lojistik konumu. Bölgede dalından toplanan ürünlerin yaklaşık 48 ila 56 saat içerisinde Avrupa pazarlarına ulaştırılabildiği belirtiliyor.
Bu sürenin, Güney Amerika gibi uzak üretim merkezlerinden yapılan sevkiyatlara kıyasla hem tazelik hem de lojistik maliyetleri açısından Alanya’ya avantaj sağlayabileceği değerlendiriliyor.
TROPİKAL MEYVEDE KATMA DEĞERLİ ÜRÜN DÖNEMİ
Sektörün gelecek dönem planlarında yalnızca üretim miktarını artırmak bulunmuyor. Tropikal meyvelerin işlenerek daha yüksek katma değerli ürünlere dönüştürülmesi de hedefleniyor.
Özellikle mangonun kurutulmuş ürün, marmelat ve çay gibi farklı ürün gruplarında değerlendirilmesinin yanı sıra kozmetik ve ilaç sanayisinde kullanılabilecek türevleri üzerinde çalışmalar yapılması planlanıyor.
Yeni toptancı halinin devreye girmesiyle birlikte üreticilerin daha yüksek miktarda ve düzenli şekilde uluslararası pazarlara ürün sunabilmesi de sektörün ihracat beklentilerini güçlendiriyor.
HEDEF 10 YILDA BÖLGENİN EN BÜYÜK TEDARİKÇİSİ OLMAK
Alanya’da tropikal meyve sektörünün önündeki temel hedeflerden biri, Türkiye’nin ithalata ihtiyaç duyduğu ürünlerde yerli üretimin payını artırmak.
Üreticiler aynı zamanda Avrupa’ya yakınlık, uygun iklim koşulları ve genişleyen ürün çeşitliliğini ihracat avantajına çevirmeyi amaçlıyor.
Hüddoğlu, sektörün gelecek vizyonunu, “Hedefimiz 10 yıl içinde Avrupa, Rusya ve Türkistan coğrafyasının en büyük tropikal meyve tedarikçisi konumuna yükselmektir.” sözleriyle açıkladı.
Alanya’da son 10 yılda üretici ve üretim alanında kaydedilen hızlı büyüme, ilçenin geleneksel tarım ürünlerinin yanında tropikal meyvelerde de Türkiye’nin öne çıkan üretim merkezlerinden biri haline geldiğini gösteriyor.
