Acemoğlu’ndan İki Kademeli Toplum Uyarısı
Nobel Ekonomi Ödülü sahibi Daron Acemoğlu, BBC World Service’e verdiği röportajda yapay zekanın mevcut gelişim modelinin liberal demokrasiyi zayıflatabileceğini savundu. Acemoğlu’na göre teknolojinin gidişatına dair toplumun hiçbir söz hakkı bulunmuyor; kararlar tamamen teknoloji şirketlerinin üst yönetimi tarafından şekillendiriliyor. Bu “tepeden inme” yapı, demokratik katılımla doğrudan çelişiyor.
İki Senaryo: Destek mi, İkame mi?
Acemoğlu, yapay zekanın kendisini değil kullanım biçimini sorunlu buluyor. Tıpta röntgen taramalarını analiz ederek uzman doktora destek veren yapay zeka modeli olumlu bir entegrasyon örneği olarak gösteriliyor. Buna karşın müşteri temsilcisi, muhasebeci ve mavi yakalı çalışanların tamamen sistemin dışına itildiği modeller, geniş kitleleri düşük ücretli işlere mahkum ederek sosyal gerilimi artırıyor. Acemoğlu’nun çizdiği tabloda kazananlar yalnızca teknolojiyi elinde tutan şirketler ve mühendisliğin üst katmanı; geri kalan çalışanlar ise yapının altında kalıyor.
Düzenleme Gecikmesinin Bedeli
Acemoğlu, sosyal medya platformlarında yapılan düzenleme hatalarına doğrudan atıfta bulunuyor: reaktif ve geç kalan politikaların toplumsal tahribatı onlarca yıl sürdü. Yapay zekada aynı hata tekrarlanırsa 10 ila 15 yıl içinde alınacak önlemlerin sonuç vermeyeceğini vurguluyor. Küreselleşme ve otomasyonun yarım asırdır biriktirdiği eşitsizliklerin popülist hareketleri beslediğini hatırlatan Acemoğlu, çözümün Çin’in otoriter büyüme modelinde değil, çalışanların yeteneklerini ve insan unsurunu merkeze alan kapsayıcı politikalarda yattığını belirtiyor.
