AB’nin 2,6 Trilyon Euroluk İhale Pazarında Yeni Düzen
Avrupa Birliği Komisyonu, AB genelindeki kamu ihale pazarını yeniden şekillendirecek “Kamu İhale Yasası” teklifini 9 Eylül 2026’da kamuoyuyla paylaştı. Yıllık büyüklüğü 2,6 trilyon euro olan bu pazarda Avrupa şirketleri ve ürünlerine öncelik tanınması hedefleniyor; Birlik’e adil pazar erişimi sağlamayan üçüncü ülkelerin şirketleri ise belirli ihalelerden tamamen dışlanabilecek.
Tek Çatı Altında Sadeleşen Kurallar
Mevcut üç ayrı direktif ve beş ihale usulü, tek bir düzenlemede birleştirilecek; ihale usulü sayısı üçe indirilecek. Değerlendirme yöntemi de köklü biçimde değişiyor: Yalnızca en düşük fiyatın esas alındığı mevcut sistem yerini “en iyi fiyat-kalite oranı” standardına bırakacak. Kalite ölçütlerinin toplam değerlendirmedeki ağırlığı en az yüzde 30, iş gücü yoğun sözleşmelerde ise en az yüzde 50 olarak uygulanacak. Kamu kurumları çevre, yenilikçilik, güvenlik ve “made in EU” gibi ölçütleri değerlendirmeye dahil edebilecek.
Üçüncü Ülkelere Yönelik Kısıtlama Mekanizması
Teklifin en belirleyici unsuru, AB Komisyonu’na üçüncü ülke şirketlerini ve ürünlerini ihalelerden dışlama yetkisi tanıyan mekanizma. Komisyon, bir ülkenin AB şirketlerine adil pazar erişimi sağlamaması ya da tedarik güvenliği veya ekonomik güvenlik açısından risk oluşturması durumunda bu yetkiyi kullanabilecek. Düzenleme, DTÖ Kamu Alımları Anlaşması veya serbest ticaret anlaşmaları kapsamında tam erişim hakkına sahip ülkelerle bu kapsamda bulunmayanları açıkça birbirinden ayırıyor. Türkiye’nin bu ayrımın neresinde konumlanacağı, ihracatçı şirketler ve kamu ihaleleri yoluyla AB pazarına erişim hedefleyen sektörler açısından belirleyici olacak.
