Kapsam ve Teminat Düzenlemesi
Ticaret Bakanlığı, Türkiye Ürün İhtisas Borsası’nın (TÜRİB) işleyiş esaslarını değiştiren yönetmeliği Resmi Gazete’de yayımladı. Düzenlemeyle birlikte borsada işlem görebilecek varlıkların kapsamı genişletildi: daha önce yalnızca elektronik ürün senetlerine (ELÜS — tarım ürünlerinin depolarda elektronik ortamda kayıt altına alındığı belgeler) dayalı sözleşmeler işlem görürken, artık doğrudan ürünler ve Bakanlığın uygun gördüğü diğer sözleşmeler de borsaya dahil edildi.
Vadeli işlem sözleşmesinin tanımı da yeniden yapıldı. Yeni tanıma göre bu sözleşmeler; ürünü, ELÜS’ü ve ELÜS işlemlerine dayalı olarak Borsa tarafından hesaplanan endeks ile benzeri dayanak varlıkları belirli bir vadede, önceden belirlenen fiyat, miktar ve nitelikte alma ya da satma yükümlülüğü veriyor.
Teminat ve Ödeme Mekanizması
Yönetmeliğin öne çıkan maddesi, teminat zorunluluğuna ilişkin. Buna göre TÜRİB veya Borsa tarafından yetkilendirilen takas merkezi; Borsa üyelerine, üyelerin takas ve saklama hizmeti aldığı kuruluşlara ya da alım satımda bulunanlara Türk Lirası, TCMB tarafından serbestçe alınıp satılan yabancı para, Devlet iç borçlanma senedi (DİBS), ELÜS veya banka teminat mektubu biçiminde teminat yatırma ya da bulundurma zorunluluğu getirebilecek.
Ödeme ve teslimat süreçleri ile temerrüt halinin nasıl çözüleceği ise Borsa yönergelerine bırakıldı. ELÜS işlemlerinde alıcı nakdi ödemekle, satıcı ise elektronik ürün senedini teslim etmekle yükümlü olacak. Borsa üyeleri veya takas kuruluşlarının müşterilerine karşı yükümlülüklerini ihlal etmesinden doğan zararlardan TÜRİB’in sorumlu olmayacağı da açıkça hükme bağlandı.
