Zirvenin Arka Planı
ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Washington’da bu yıl ikinci kez yüz yüze görüşüyor. Gündemin merkezinde, geçen yıl zirveye çıkan ticaret savaşından kalan kırılgan dengelerin kalıcı bir çerçeveye oturtulması yer alıyor. Taraflar iyi niyet mesajları verse de karşılıklı suçlamalar ve ticari misillemeler kesintisiz devam ediyor.
Tarifeler ve Busan Anlaşması
Geçen yılki ticaret anlaşmazlığında ABD, Çin’den ithal edilen ürünlere yüzde 145 tarife uygularken Çin, ABD ürünlerine yüzde 125 oranında karşılık vermişti. İsviçre görüşmelerinin ardından Mayıs 2025’te tarifeler karşılıklı olarak önemli ölçüde indirildi. Ağustos ortasında uzatılan geçici anlaşma, ardından Güney Kore’nin Busan kentindeki zirveyle yeni bir zemine taşındı. Busan anlaşması kapsamında Çin nadir toprak elementi ihracat kontrollerini askıya alıp ABD tarım ürünleri satın almayı kabul etti; ABD ise bir kısım tarife ve ticari yaptırımı dondurdu. Bir yıl geçerli olarak tasarlanan bu çerçeve, yenilenme kararı alınmazsa ABD seçimlerinden bir hafta sonra, 10 Kasım’da süresi doluyor.
Zirveyi Gölgeleyen Başlıklar
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Çin’in Busan taahhütlerinin tamamını yerine getirmediğini açıkça ifade etti. Yapay zeka teknolojileri konusundaki rekabet ve kısıtlamalar da görüşmeleri doğrudan etkiliyor. Buna ek olarak ABD’nin İran savaşıyla ilişkilendirdiği yaptırım operasyonu, müzakere ortamını karmaşıklaştıran ayrı bir başlık olarak masada yerini koruyor. Yüksek taraflar arası gerilim ticaret anlaşmasına ihtiyaç duyduklarını ortaya koysa da süreç, birden fazla kritik değişkenin eş zamanlı yönetilmesini gerektiriyor.
