Trump’ın İran Petrol Açıklaması
ABD Başkanı Donald Trump, İrlanda ziyareti sırasında yaptığı açıklamada, İran savaşının sona ermesinin ardından ABD’nin bölgeden çekilmek yerine kalarak petrol gelirlerini kontrol altında tutabileceğini söyledi. Trump, bu senaryoyu doğrudan Ağustos 2026’da açıklanan Venezuela anlaşmasına benzetti; söz konusu anlaşmayla ABD, Venezuela’nın petrol rezervlerinin beşte biri üzerinde fiili kontrol elde etmişti.
Venezuela Modeli ve Maliyet Hesabı
Trump, Venezuela’dan elde edilen gelirlerin askeri harcamaların “birçok kez” üzerinde olduğunu ileri sürerek İran için benzer bir ekonomik gerekçe kurdu. Savaşın Kasım 2026 ara seçimlerinin hemen ardından sona erebileceğini de belirten Trump, barış görüşmeleri için İran’ın “sürekli aradığını” öne sürdü; ancak bu iddia Tahran tarafından daha önce reddedilmişti. Trump ayrıca savaşın bitmesiyle birlikte benzin fiyatlarının keskin biçimde düşeceğini de ekledi.
Petrol Piyasaları Açısından Tablo
İran, günlük yaklaşık 3,2-3,4 milyon varil üretim kapasitesiyle OPEC’in dördüncü büyük üreticisi konumunda. Olası bir ABD kontrolü ya da uzun süreli askeri varlık, küresel ham petrol arzında yapısal bir değişim anlamına gelir ve fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı yaratabilir. Hürmüz Boğazı’ndaki son gemi saldırısı haberleriyle zaten gergin seyreden piyasalarda Trump’ın bu açıklaması belirsizliği artırdı. “Doğru anlaşma” olmadan masadan kalkmayacağını vurgulayan Trump’ın tutumu, kısa vadede müzakere sürecinin uzayabileceğine işaret ediyor.
