Gübre Fiyatlarında Keskin Yükseliş
Orta Doğu’daki çatışmaların Hürmüz Boğazı’nı fiilen kapsaması, küresel gübre ticaretini doğrudan vurdu. Mısır ve soya fasulyesi gibi tarım ürünlerinin veriminde belirleyici rol oynayan diamonyum fosfat gübresinin ton başına fiyatı, 2026’nın ilk dokuz ayında yüzde 28,4 artarak 802,5 dolara çıktı. Gübre 2025 yılını ton başına 625 dolardan tamamlamıştı.
Arz Kısıtısının Zincir Etkisi
Küresel gübre ticaretinin yaklaşık üçte birinin Hürmüz Boğazı’ndan geçmesi, arz kısıtısının etkisini orantısız biçimde büyüttü. Yüksek petrol fiyatları dizel maliyetlerini artırırken asıl baskı, enerji yoğun gübre üretiminin temel girdisi olan doğal gaz ve amonyak fiyatları üzerinden geldi. Maliyet şoku, çiftçilerin gübre kullanımını kısmalarına ve küresel hektar başına verimlilik beklentilerinin aşağı revize edilmesine yol açtı. Aynı dönemde mısır yüzde 13,3, soya fasulyesi ise yüzde 22,6 değer kazandı.
Piyasa Volatilitesi Sürüyor
Emtia piyasaları bu yıl boyunca jeopolitik risklerin, sıcak çatışmaların ve enerji krizlerinin şekillendirdiği yüksek oynaklıklı bir dönemden geçiyor. Fiyatlamaları etkileyen unsurlar arasında liman erişimi ve gemi sigortasına ilişkin belirsizlikler de yer alıyor. Hürmüz Boğazı’ndaki gerilimin devam etmesi, tarımsal girdi maliyetleri üzerindeki yukarı yönlü baskının kısa vadede hafiflemeyeceğine işaret ediyor.
