Dış Borçta Rekor Artış
Gelişmekte olan ülkelerin dış borcu 2025’te yüzde 5,5 artarak 9,4 trilyon dolara ulaştı ve rekor seviyeye çıktı. Bu, 2021’den bu yana kaydedilen en hızlı artış ve 2022-2024 dönemindeki ortalama artışın yaklaşık dört katı.
Artışın önemli bölümü özel kreditörlerden sağlanan finansmandan geldi. Piyasaların birçok gelişmekte olan ülkeye yeniden açılmasıyla kamu kuruluşlarının tahvil ihraçları yaklaşık yüzde 35 artarak 251 milyar dolara çıktı; bu tutar son beş yılın en yüksek seviyesi. Dış borcun en hızlı arttığı ülkeler en kırılgan ülkeler oldu. Uluslararası Kalkınma Birliği’nden (IDA) imtiyazlı finansman almaya uygun ülkelerin dış borcu yüzde 8,1 artışla 1,3 trilyon dolara yükseldi.
Faiz ve Ödeme Takvimi
Birçok hükümet vadesi gelen borçlarını geri almak için yeni tahvil ihraç etti. Bu işlemler borç stokunda kayda değer bir azalma sağlamadan geri ödeme takvimini rahatlattı, ancak çoğunlukla daha yüksek faiz oranlarıyla geldi.
IDA’ya uygun ülkeler 2025’te özel kreditörlere yeni taahhütleri için ortalama yüzde 8,2 faiz ödedi; bu, 1989’dan bu yana görülen en yüksek seviye. Söz konusu ülkelerin yeni tahvil ihraçlarında ortalama faiz yüzde 9,4 oldu. IBRD’den yalnızca imtiyazsız kredi alabilen ülkelerin yeni tahvillerinde ortalama faiz ise bir önceki yıl yüzde 5,8 iken yüzde 5,5’e geriledi.
Borç Servisi ve Net Akışlar
Düşük ve orta gelirli ülkelerin borç servisi, yani anapara ve faiz ödemeleri, 2025’te yüzde 1,9 artarak 1,4 trilyon dolara çıktı. Bu, üst üste beşinci yıl artış oldu. Tahvil sahiplerine yapılan ödemeler, yeni tahvil ihraçlarıyla kısmen finanse edilen borç geri alımları ve erken ödemelerle birlikte 363 milyar dolara ulaştı. Ülkeler 2022-2025 döneminde yeni finansman kapsamında aldıkları tutarın 436 milyar dolar üzerinde borç servisi ödedi.
Uzun vadeli borç akışları 2025’te yön değiştirdi. 2024’te 118 milyar dolarlık net çıkış yaşanmıştı; geçen yıl 45 milyar dolarlık net giriş gerçekleşti. Döviz kurlarındaki değişim de borç artışında rol oynadı.
