Operasyonun Kapsamı
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın yürüttüğü soruşturma kapsamında 41 büyük gıda dağıtıcı firmanın yöneticileri hakkında gözaltı kararı verildi. 22 ilde toplam 109 iş yeri ve ikamette eş zamanlı arama başlatıldı. Adalet Bakanı Akın Gürlek, soruşturmanın yaş sebze ve meyve piyasasındaki “tarladan markete fiyat yolculuğu”nu mercek altına aldığını açıkladı.
Sahte Belge ve Maliyet Şişirme İddiaları
Soruşturmada üç bakanlığın verilerinden yararlanıldı: Ticaret Bakanlığı’ndan Hal Kayıt Sistemi, Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan Çiftçi Kayıt Sistemi verileri temin edildi; Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu kapsamlı bir rapor hazırladı. Yaklaşık 1.029 çiftçinin beyanına başvurularak ürünlerin üreticiden çıkış fiyatları ile tedarikçilere ulaşım koşulları incelendi. Tespitlere göre bazı firmalar piyasadaki hâkimiyetlerini kullanarak ürün arzını olduğundan düşük, maliyetleri ise gerçeğinden yüksek gösterdi; sahte müstahsil makbuzları düzenleyerek yapay maliyet oluşturduğu değerlendirildi.
Suçlamalar ve Hukuki Çerçeve
Yöneticiler fiyatları etkileme, Vergi Usul Kanunu’na muhalefet, belgede sahtecilik ve suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçları kapsamında soruşturuluyor. Operasyon, gıda enflasyonu baskısının sürdüğü bir dönemde gerçekleşti; soruşturmanın dağıtım zincirinin ötesinde üretici ve perakende ayaklarına da genişleyip genişlemeyeceği henüz netlik kazanmadı.
